Nieuwe behandeling prostaatkanker

Prostaatkanker is bij mannen de meest voorkomende vorm van kanker. Jaarlijks krijgen in Nederland bijna 12.000 mannen prostaatkanker. Acht mannen per dag sterven aan deze vorm van kanker. Dit kunnen en moeten we stoppen. Onderzoekers van UMC Utrecht werken aan een unieke, nieuwe behandeling.

Help mee hun doel te bereiken: meer mannen met prostaatkanker genezen!

Doneer nu!

Laatste nieuws

Over het onderzoek

Bij prostaatkanker zit er een kwaadaardig gezwel (een tumor) bij de klierbuisjes van de prostaat. Na vaststelling van de diagnose worden patiënten binnen het UMC Utrecht op verschillende manieren behandeld. Primair is onze behandeling gericht op genezing. Als genezing niet mogelijk is, heeft de behandeling een ander doel: de kwaliteit van leven verbeteren door klachten te verminderen en de ziekte zoveel mogelijk af te remmen.

Onderzoekers van het UMC Utrecht werken dagelijks hard aan de ontwikkeling van nieuwe behandelingen. Uniek aan deze nieuwe behandelingen is dat er geopereerd wordt zonder te snijden. Met radiologiebeelden kijken ze waar de tumor precies zit. Daarna behandelen ze de tumor, zonder te snijden. Het gezonde weefsel rondom de tumor blijft zo veel mogelijk gespaard. Het UMC Utrecht is hierin koploper, zowel in Nederland als internationaal. Bij de behandeling van prostaatkankerpatiënten werkt het UMC Utrecht nauw samen met het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, St. Antonius ziekenhuis, Meander Medisch Centrum, Tergooi ziekenhuis, Ziekenhuis Rivierenland en het Diakonessenhuis.

Patiënt aan het woord

Lees het verhaal van Jan van den Heuvel.

"Na de diagnose had ik niet eens durven dromen dat ik vandaag nog in leven zou zijn. Maar met deze nieuwe radioactieve behandeling is het toch werkelijkheid geworden." Jan van den Heuvel (78), prostaatkankerpatiënt

Hoe kunt u helpen?

Onderzoek naar nieuwe behandelingen voor prostaatkanker kost veel geld. Vrienden UMC Utrecht werft geld om dit onderzoek mogelijk te maken.

Onderzoeken

Langer leven met goede kwaliteit dankzij nieuwe behandeling

Het UMC Utrecht biedt als eerste ziekenhuis in Nederland een nieuwe behandeling aan die het mogelijk maakt om uitbehandelde patiënten met uitzaaiingen van prostaatkanker een langer leven te bieden met goede kwaliteit van leven. De nieuwe behandeling schakelt de uitzaaiingen uit door middel van inwendige bestraling.

Tijdens de behandeling wordt de patiënt zeer lokaal met het geneesmiddel lutetium-177-PSMA bestraald. Na toediening van dit geneesmiddel circuleert het door het lichaam en ‘plakt’ het aan uitgezaaide prostaatkankercellen, die zo bestraald worden. Alles wat niet aan prostaatkankercellen plakt wordt uit geplast. De inwendige straling remt de groei van die kankercellen of vernietigt ze zelfs, waarbij gezond weefsel minimaal wordt aangetast. In december 2016 is het UMC Utrecht gestart met de nieuwe behandeling van uitbehandelde prostaatkankerpatiënten. Inmiddels zijn er meer dan 100 patiënten met succes behandeld.

De volgende stap is optimalisatie van de nieuwe behandeling. Door het radioactieve geneesmiddel rechtstreeks in het bloedvat van de prostaat toe te dienen (als het nog niet uitgezaaid is), is de verwachting dat de prostaatkanker beter behandeld kan worden. Deze behandeling zal in studieverband worden aangeboden aan patiënten met prostaatkanker in een eerdere fase van hun behandeling dan nu het geval is.

Minder behandelingen, meer effect dankzij MR-Linac

De MR-Linac is een combinatie van een bestralingstoestel en een diagnostische MR-scanner. Bij prostaatkankerbehandelingen wordt met radiotherapie vaak een aanzienlijke hoeveelheid gezond weefsel rond de prostaat blootgesteld aan straling wat vaak leidt tot darm- en urinewegaandoeningen. De MR-Linac maakt door het concept ‘zien wat je behandelt’ in hoge mate gelokaliseerde prostaatbehandelingen mogelijk waarbij gezond weefsel minimaal wordt geraakt. Door de hoge precisie van de MR-Linac is het mogelijk de dagelijkse bestralingsdosis te verhogen waardoor minder behandelingen nodig zijn en dat betekent minder bezoeken aan het ziekenhuis. In Nederland staat de MR-Linac slechts in twee ziekenhuizen: het UMC Utrecht en het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis. In de wereld zijn er zeven gerenommeerde instituten die de Utrechtse ontwikkeling geadopteerd hebben, met Elekta en Philips als industriële partners. Binnen dit MR-Linac consortium wordt samengewerkt aan de brede klinische toepasbaarheid van de MR-Linac en het verrichten van gemeenschappelijk medisch onderzoek.

De Utrechtse uitvinding is ontwikkeld in samenwerking met het bedrijf Elekta en dankzij de steun van subsidieverstrekkers STW, KWF, AD6 en ZonMW.

Veelbelovende behandeloptie voor patiënten met teruggekeerde tumoren in de prostaat

Radiotherapie is een effectieve en veilige behandelmethode voor prostaatkankerpatiënten. Door ontwikkelingen in uitwendige en inwendige radiotherapie en de verbetering in uitkomsten worden meer dan de helft van de prostaatkankerpatiënten met één van beide vormen of een combinatie behandeld. De kans op genezing is goed maar bij sommige patiënten komt de tumor echter terug in de prostaat, vaak zonder uitzaaiingen in het lichaam. De behandelopties zijn dan beperkt.

Doordat in het verleden de tumor niet goed in beeld gebracht kon worden, werd de hele prostaat behandeld. Dit gaat echter gepaard met ernstige bijwerkingen, waardoor de kwaliteit van leven nadelig wordt beïnvloed. Door verbetering van beeldtechniek en ontwikkelingen op het gebied van radiotherapie wordt de tumor steeds vaker lokaal behandeld. Hierbij worden omliggende weefsels gespaard (plasbuis, endeldarm, blaaswand en zenuwbundels voor de erecties), waardoor ernstige bijwerkingen voorkomen kunnen worden, een mogelijk belastende hormoonbehandeling uitgesteld en met een optimale tumorcontrole.

Bij deze zogenoemde brachytherapie wordt een kleine radioactieve bron in of vlakbij het tumorweefsel geplaatst. Er zijn verschillende vormen van deze therapie. Bij de HDR brachytherapie krijgt de patiënt korte inwendige bestraling met een hoog stralingsniveau.

Na de behandeling is er geen radioactief materiaal meer in de prostaat en dezelfde dag gaat de patiënt naar huis. Het doel is de tumor te doen verdwijnen.

Steun kankeronderzoek in het UMC Utrecht

Waarom is uw hulp nodig?

In het UMC Utrecht kunt u rekenen op de beste medische zorg. De basiszorg wordt vergoed door de zorgverzekeraars. Voor meer onderzoek naar nieuwe behandelingen en innovaties in de zorg, is extra geld nodig. Daarom zetten wij ons in voor onderzoek naar nieuwe behandelingen voor prostaatkanker. Namens onze onderzoekers heel hartelijk dank voor uw steun!